به گزارش شفافیت عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، جدیدترین ارقام مربوط به رشد نقدینگی در سال ۱۴۰۵ را اعلام کرد. طبق گفتههای او، رشد نقدینگی در پنج ماه ابتدایی امسال نسبت به پایان سال قبل ۱۹ درصد بوده است؛ این در حالی است که نرخ مشابه در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۴ حدود ۱۸ درصد ثبت شده بود؛ بنابراین رشد نقدینگی در پنج ماهه امسال، یک واحد درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش نشان میدهد.
بر پایه رقم ۱۵ هزار و ۵۸۱.۲ همتی پایان سال گذشته، رشد ۱۹ درصدی اعلام شده توسط همتی بدین معناست که حجم نقدینگی تا پایان مرداد ۱۴۰۵ بهصورت برآوردی به حدود ۱۸ هزار و ۵۴۰ همت رسیده است.
فاصله قابلتوجه با مرداد سال گذشته
برای درک دقیقتر شرایط، مقایسه نقدینگی مرداد امسال با مرداد سال گذشته ضروری است. مطابق آخرین آمار رسمی، حجم نقدینگی در پایان مرداد ۱۴۰۴ حدود ۱۲ هزار و ۱۵ همت بوده و رشد پنجماهه آن سال نیز ۱۸ درصد بود.
جاری انجام شده و تا پیش از انتشار ارقام قطعی بانک مرکزی، باید آن را یک برآورد دانست.
نکته کلیدی در تحلیل وضعیت کنونی این است که نقدینگی در سال گذشته رشد بسیار بالایی را حدود ۵۴ درصد به دست میآید. البته این محاسبه بر اساس رقم استنباطشده از رشد ۱۹ درصدی سال جاری انجام شده و تا پیش از انتشار ارقام قطعی بانک مرکزی، باید آن را یک برآورد دانست.
نکته کلیدی در تحلیل وضعیت کنونی این است که نقدینگی در سال گذشته رشد بسیار بالایی را تجربه کرد؛ بهطوریکه در پایان اسفند ۱۴۰۴ نسبت به اسفند ۱۴۰۳ معادل ۵۳.۳ درصد افزایش یافته بود و پایه پولی نیز در همین مدت ۶۱.۵ درصد رشد داشت. بنابراین، حتی اگر شتاب افزایش نقدینگی در ماههای نخست امسال فروکش کرده باشد، اثرات افزایش شدید سال گذشته همچنان در سطح کل نقدینگی باقی است. از این رو باید میان «کاهش شتاب رشد» و «کاهش حجم نقدینگی» تفکیک قائل شد؛ سیاست فعلی بانک مرکزی به معنای کوچک شدن حجم نقدینگی نیست، بلکه هدف آن مهار سرعتِ تزریق نقدینگی جدید به اقتصاد است.
همتی نیز دقیقاً بر همین موضوع تأکید داشته و عنوان کرده است که بانک مرکزی با استفاده از ابزارهای پولی و تمرکز بر کنترل خلق نقدینگی توسط بانکها، موفق شده شتاب رشد را در ماههای اخیر کاهش دهد.
علاوه بر این، برخی برآوردهای رسانهای که بر اساس صورتهای مالی بانکهای بورسی انجام شده، حجم نقدینگی مرداد را بیش از ۲۰ هزار همت تخمین زدهاند، اما به دلیل تفاوت در روشهای محاسبه، نباید این ارقام غیررسمی را در کنار آمار قطعی بانک مرکزی قرار داد. در حال حاضر، مطمئنترین تصویر این است که نقدینگی در پایان مرداد در محدوده ۱۸.۵ هزار همت قرار دارد، اما برای اعلام رشد دقیق ماهانه (مرداد نسبت به تیر)، باید منتظر انتشار آمار رسمی کلهای پولی از سوی بانک مرکزی بود.
مهار نقدینگی، پیششرط کنترل تورم
اهمیت این آمار در آن است که مهار نقدینگی یکی از محورهای اصلی سیاست پولی امسال است. در همین راستا، رئیسکل بانک مرکزی ابراز امیدواری کرده که با کنترل رشد نقدینگی، روند کاهش شتاب تورم که به گفته او از تیرماه آغاز شده، در شهریور نیز ادامه یابد.
همچنین، تأکید شده است که سیاست کنترل نقدینگی بهمنزله توقف تأمین مالی اقتصاد نیست. به گفته همتی، شبکه بانکی در پنج ماهه نخست امسال ۴۱۰۰ همت برای تأمین مالی تولید اختصاص داده که نسبت به ابتدای سال ۶۸ درصد رشد داشته است. همچنین میزان تأمین مالی از طریق ابزارهای زنجیرهای به ۲۶۹ همت رسیده است. این اقدامات نشان میدهد سیاستگذار پولی در پی ایجاد تعادل میان دو هدف است: جلوگیری از خلق بیضابطه پول توسط بانکها و در عین حال پیشگیری از بروز محدودیتهای اعتباری برای بنگاههای تولیدی.
در مجموع، آخرین دادهها تصویری دوگانه ارائه میدهد: از سویی رشد پنجماهه امسال در محدوده ۱۹ درصد است که تنها یک واحد درصد از مدت مشابه سال قبل بالاتر بوده و از دید بانک مرکزی نشاندهنده کاهش شتاب رشد است؛ و از سوی دیگر، سطح نقدینگی نسبت به مرداد پارسال بهصورت برآوردی بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.
بنابراین، آنچه در ماههای آینده اهمیت دارد، نه صرفاً حجم نقدینگی، بلکه مسیر رشد، ترکیب خلق پول، سهم بانکها در این فرآیند و نسبت آن با شاخصهای تولید و تورم است؛ متغیرهایی که نشان خواهند داد سیاستهای بانک مرکزی تا چه میزان در کاهش سرعت رشد پول در اقتصاد موفق بوده است.
انتهای پیام
دیدگاهتان را بنویسید
دیدگاه ها