چهره تازه ای که پاییز نشان خواهد داد

به گزارش شفافیت؛ بر اساس بررسی نقشه‌های همدیدی و مدل‌های عددی ECMWF/IFS و GFS؛ تصاویر ماهواره‌ای قابل دسترس از سامانه‌های Meteosat و NOAA؛ نشان می‌دهد که الگوی جوی ایران در روز سه‌شنبه ۵ آبان وارد مرحله تازه‌ای می‌شود.بر اساس روند پیش‌بینی‌های منتشرشده، با کاهش نسبی فعالیت بارشی در بخش‌هایی از نوار شمالی، کانون ناپایداری‌ها بیشتر به سمت شمال‌شرق و جنوب‌شرق کشور متمایل می‌شود.در این شرایط، بخش‌هایی از خراسان شمالی، شمال خراسان رضوی، جنوب کرمان، هرمزگان و نیمه جنوبی سیستان‌وبلوچستان مستعد رگبار، رعدوبرق و وزش باد شدید موقت خواهند بود.در تراز میانی جو، عبور امواج ناپایدار و فراهم‌شدن شرایط صعود هوا می‌تواند به رشد ابرهای همرفتی منجر شود. از سوی دیگر، وجود رطوبت در لایه‌های پایین جو، به‌ویژه در جنوب و جنوب‌شرق، زمینه را برای شکل‌گیری ابرهای باران‌زا فراهم می‌کند. بااین‌حال، شدت و گستره بارش‌ها به میزان رطوبت، قدرت صعود هوا و شرایط محلی هر منطقه بستگی دارد.مهم‌ترین نکته هواشناسی امروز، احتمال وقوع رگبارهای محلی و کوتاه‌مدت در جنوب‌شرق کشور است؛ بارش‌هایی که ممکن است در برخی نقاط شدت بگیرند، اما در مناطق مجاور با فاصله‌ای کوتاه بارندگی چندانی رخ ندهد.

در صورت تقویت سلول‌های همرفتی، رعدوبرق، تندباد لحظه‌ای و آب‌گرفتگی معابر یا مسیل‌های محلی نیز دور از انتظار نیست. بااین‌حال، اعلام هشدار رسمی و تعیین مناطق دارای خطر بالا باید بر اساس آخرین اطلاعیه‌های سازمان هواشناسی انجام شود.در خراسان شمالی، احتمال افزایش ابر، رگبار باران، رعدوبرق و وزش باد شدید موقت مطرح است. شمال خراسان رضوی نیز می‌تواند از ادامه ناپایداری‌ها تأثیر بگیرد، اما این شرایط لزوماً به معنای بارش در تمام شهرهای استان، از جمله مشهد، نیست. در سمنان، نواحی شمالی و شرقی و مناطق مرتفع بیش از بخش‌های جنوبی و خشک استان مستعد افزایش ابر و رگبارهای پراکنده‌اند.در نوار ساحلی خزر، انتظار می‌رود فعالیت سامانه نسبت به روزهای گذشته در بخش‌هایی از مازندران و گلستان کاهش پیدا کند؛ بااین‌حال، به‌ویژه در ارتفاعات و نواحی شرقی، احتمال رگبارهای محلی همچنان وجود دارد. در گیلان نیز بارش پراکنده و افزایش ابر در برخی مناطق محتمل است. تفاوت شرایط ساحل و ارتفاعات در این استان‌ها اهمیت زیادی دارد و نمی‌توان وضعیت جوی ارتفاعات را به همه شهرهای ساحلی تعمیم داد.در تهران، بر اساس روند پیش‌بینی قبلی، آسمان پایتخت می‌تواند صاف تا قسمتی ابری و همراه با وزش باد باشد. احتمال افزایش ابر و رگبار در ارتفاعات شمالی استان بیشتر از مرکز شهر است؛ بنابراین نباید احتمال ناپایداری در ارتفاعات البرز را به معنای بارش فراگیر در تهران دانست. در البرز و قزوین نیز تمرکز احتمالی ناپایداری‌ها بیشتر بر مناطق مرتفع و دامنه‌های کوهستانی خواهد بود.

در شمال‌غرب کشور، استان‌های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، اردبیل، زنجان و کردستان در محور اصلی فعالیت بارشی پیش‌بینی‌شده برای سه‌شنبه قرار ندارند. بر اساس اطلاعات موجود، انتظار بارش فراگیر و قابل‌توجه در این استان‌ها نمی‌رود؛ هرچند تغییرات محلی ابرناکی یا وزش باد امکان‌پذیر است. شرایط این مناطق در ادامه هفته، با نزدیک‌شدن سامانه جدید از غرب، باید دوباره بررسی شود.در مرکز کشور نیز برای استان‌های اصفهان، یزد، قم، مرکزی و همدان بارش فراگیر و قابل‌توجه در پیش‌بینی مبنا تأیید نشده است. در لرستان، کرمانشاه و ایلام نیز فعالیت گسترده بارشی برای امروز انتظار نمی‌رود. در استان‌های خوزستان، بوشهر، فارس، کهگیلویه‌وبویراحمد و چهارمحال‌وبختیاری نیز بارش فراگیر در سطح استان پیش‌بینی مبنا نیست، هرچند تغییرات محلی و شرایط متفاوت ارتفاعات را نمی‌توان به‌طور کامل منتفی دانست.در جنوب‌شرق کشور، هرمزگان و جنوب کرمان از مهم‌ترین مناطق مستعد ناپایداری هستند. ترکیب رطوبت سطحی، گرمای هوا و صعود موضعی می‌تواند به رشد سریع ابرهای کومولونیمبوس منجر شود؛ ابرهایی که در صورت تکامل کافی، رگبار شدید، رعدوبرق و تندباد لحظه‌ای ایجاد می‌کنند. در سیستان‌وبلوچستان نیز نیمه جنوبی استان و برخی مناطق مرتفع می‌توانند از این شرایط تأثیر بگیرند. با توجه به وسعت استان، شدت بارش در همه شهرستان‌ها یکسان نخواهد بود.در خراسان جنوبی، فعالیت بارشی گسترده برای امروز محور اصلی پیش‌بینی نیست. بااین‌حال، شرایط جوی محلی می‌تواند متفاوت باشد و برای تعیین احتمال بارش در شهرستان‌های مختلف باید نقشه‌های به‌روز بررسی شوند.

از نظر روند روزهای آینده، پیش‌بینی‌های منتشرشده از احتمال ورود سامانه بارشی جدید از غرب کشور در روز پنجشنبه ۷ آبان حکایت دارند. در صورت تثبیت این الگو، غرب و شمال‌غرب، دامنه‌های جنوبی البرز و سپس بخش‌هایی از مناطق دیگر کشور می‌توانند با افزایش ابر و بارش مواجه شوند. زمان و گستره دقیق فعالیت این سامانه به تغییرات نقشه‌های جدید وابسته است.از نظر فنی، ویژگی مهم وضعیت جوی سه‌شنبه، تفاوت میان بارش‌های همرفتی محلی در جنوب‌شرق و بارش‌های ناشی از عبور سامانه‌های گسترده در نوار شمالی است. در بارش همرفتی، انرژی گرمایی و رطوبت می‌تواند هوای مرطوب را به‌سرعت به ارتفاعات بالاتر منتقل کند و ابرهای تندری بسازد. به همین دلیل، حتی اگر میانگین بارش یک منطقه چندان بالا نباشد، احتمال وقوع بارش شدید در نقطه‌ای محدود وجود دارد.